آبان ۱۴۰۴. سالن اجلاس صدا و سیما جمهوری اسلامی پر بود. روی صحنه، پنل‌هایی درباره رگولاتوری رمزارز، آینده مالی BRICS، و نقش بلاک‌چین در استقلال اقتصادی برگزار می‌شد. در میان حضار، معاونان وزارتخانه‌ها، نمایندگان مجلس، مدیران بانک‌ها، و کارآفرینان حوزه فین‌تک کنار هم نشسته بودند. محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، در پیامی به این رویداد گفت که رمزدارایی‌ها و فناوری بلاک‌چین نه یک فرصت، بلکه یک ضرورت برای آینده اقتصاد ایران هستند.
این، اولین دوره دی‌بلاک بود. اما آنچه در آن روزها در سالن اتفاق می‌افتاد، محصول یک فرآیند بود که ماه‌ها پیش از رویداد آغاز شده بود. فرآیندی که تعیین می‌کرد چه موضوعاتی روی صحنه بیاید، چه سوال‌هایی پرسیده شود، و چه گفت‌وگوهایی شکل بگیرد. آن فرآیند، شورای سیاست‌گذاری دی‌بلاک بود.
وقتی برگزارکننده، تنها تصمیم‌گیر نیست
بیشتر رویدادهای تخصصی این‌گونه کار می‌کنند: تیم برگزارکننده موضوعات را انتخاب می‌کند، سخنرانان دعوت می‌شوند، و محتوا شکل می‌گیرد. مدلی که نه لزوما اشتباه است، اما یک ریسک جدی دارد؛ محتوای رویداد ممکن است بیشتر منعکس‌کننده دیدگاه برگزارکننده باشد تا نیازهای واقعی صنعت و کشور.
دی‌بلاک از همان ابتدا این مدل را کافی نمی‌دانست. در حوزه‌ای مثل بلاک‌چین و اقتصاد دیجیتال، که هم‌زمان با سیاست‌گذاری ملی، تحولات جهانی، چالش‌های حقوقی، و واقعیت‌های کسب‌وکار گره خورده، تعیین محورهای درست، خودش یک کار تخصصی است. کاری که نمی‌شود آن را تنها به یک تیم سپرد.
به همین دلیل، شورای سیاست‌گذاری شکل گرفت.
ساز و کاری که محتوا را از واقعیت جدا نمی‌کند
کار شورا از یک نقطه ساده شروع می‌شود: تیم دی‌بلاک محورهای پیشنهادی را تهیه می‌کند و در جلسه شورا مطرح می‌کند. از اینجا به بعد اما دیگر تیم دی‌بلاک تنها نیست.
اعضای شورا، با تکیه بر دانش تخصصی و تجربه مستقیم از شرایط واقعی کشور، این محورها را زیر ذره‌بین می‌برند. بعضی تأیید می‌شوند. بعضی اصلاح. بعضی کنار می‌روند و جای خود را به موضوعاتی می‌دهند که شورا ضرورت‌شان را عمیق‌تر تشخیص داده است. خروجی این فرآیند، برنامه محتوایی دی‌بلاک است؛ نه برنامه‌ای که از روی ترندهای بین‌المللی کپی شده باشد، بلکه برنامه‌ای که از دل واقعیت‌های ایران بیرون آمده است.
اعضای شورا در هر دوره بر اساس محورهای همان سال انتخاب می‌شوند. چون سوال‌ها عوض می‌شوند، باید کسانی پشت میز بنشینند که جواب‌های درستی برای همان سوال‌ها دارند.
دو طیفی که معمولا دور یک میز نمی‌نشینند
شورای سیاست‌گذاری دی‌بلاک از دو طیف اصلی تشکیل می‌شود که در دنیای واقعی کمتر در یک اتاق پیدایشان می‌کنی. طیف اول، مقامات و مسئولان حاکمیتی هستند؛ از معاونان وزارتخانه‌های کلیدی و نمایندگان مجلس شورای اسلامی گرفته تا مدیران نهادهای نظارتی، مالی، و دستگاه‌هایی که مستقیما با موضوع رمزارز و اقتصاد دیجیتال درگیرند. حضور این طیف یک پیام روشن دارد: آنچه در دی‌بلاک مطرح می‌شود، دیده و شنیده می‌شود — نه فقط توسط شرکت‌کنندگان، بلکه توسط کسانی که قرار است تصمیم بگیرند.
طیف دوم، فعالان بخش خصوصی و آکادمیک هستند؛ کارآفرینان حوزه فین‌تک و بلاک‌چین، مدیران شرکت‌های فناوری مالی، و پژوهشگرانی که چالش‌های این حوزه را نه از روی کاغذ، بلکه از نزدیک می‌شناسند. حضور این طیف تضمین می‌کند که گفت‌وگوی شورا با واقعیت بازار فاصله نگیرد.
در اکثر رویدادهای تخصصی، این دو طیف در دو دنیای موازی حرکت می‌کنند. سیاست‌گذار در جلسات دولتی‌اش، فعال صنعت در رویدادهای تخصصی‌اش. دی‌بلاک این دو مسیر را به هم می‌رساند.
چرا این ساختار، در این لحظه، اهمیت دارد؟
ایران در مقطع پیچیده‌ای ایستاده است. بلاک‌چین و رمزارزها دیگر موضوعاتی نیستند که بشود آن‌ها را به آینده موکول کرد، نه برای توسعه مبادلات غیردلاری، نه برای تأمین مالی، و نه برای رقابت در اقتصاد دیجیتال جهانی. در عین حال، فقدان چارچوب قانونی شفاف و فاصله‌ای که میان سیاست‌گذار و فعال صنعت وجود دارد، تصمیم‌گیری در این حوزه را به یکی از دشوارترین کارهای ممکن تبدیل کرده است.
در چنین شرایطی، یک کنفرانس بلاک‌چین می‌تواند یکی از دو نقش را بازی کند: یا آینه‌ای باشد که تحولات جهانی را بازتاب می‌دهد، یا بستری باشد که در آن، تصمیم‌سازان واقعی با یکدیگر و با صنعت روی مسائل واقعی گفت‌وگو می‌کنند.
دی‌بلاک از ابتدا نقش دوم را انتخاب کرده است. شورای سیاست‌گذاری، آن انتخاب را عملی می‌کند.
دومین دوره کنفرانس بین‌المللی بلاک‌چین دی‌بلاک، آذرماه ۱۴۰۵، با همین پشتوانه برگزار می‌شود.
